Uchanganuzi wa Sentensi


UCHANGANUZI WA SENTENSI
Kitengo Lugha
NAVIGATION
Next Virai na Vishazi
Prev Muundo wa Sentensi

Kuchanganua sentensi ni kugawa sentensi kulingana na makundi ya maneno na aina ya maneno.

Kuna njia tatu za kuchanganua sentensi:
  1. matawi
  2. jedwali
  3. mishale

Mifano

Kuchanganua Sentensi Sahili

1. Nimefika.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KT
    T
    Nimefika
  3. Mishale

    S → KT

    KT → T

    T → Nimefika

2. Jiwe Limeanguka.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KN KT
    N T
    Jiwe limeanguka
  3. Mishale

    S → KN + KT

    KN → N

    N → Jiwe

    KT → T

    T → limeanguka

3. Mvua nyingi ilinyesha jana usiku.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KN KT
    N V T KE
    T E E
    Mvua nyingi ilinyesha jana usiku
  3. Mishale

    S → KN + KT

    KN → N + V

    N → Mvua

    V → nyingi

    KT → T + KE

    T → ilinyesha

    KE → E1 + E2

    E1 → jana

    E2 → usiku

Kuchanganua Sentensi Ambatano

1. Barua ilitumwa lakini haikumfikia Shakila.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    S1 U S2
    KN1 KT1 U KT2 KN2
    N1 T1 U T2 N2
    Barua ilitumwa lakini haikumfikia Shakila
  3. Mishale

    S → S1 + U + S2

    S1 → KN1 + KT1

    KN1 → N1

    N1 → Barua

    KT1 → T1

    T1 → ilitumwa

    U → lakini

    S2 → KT2 + KN2

    KT2 → T2

    T2 → haikumfikia

    KN2 → N2

    N2 → Shakila

2. Mwalimu alikunja shati lake na kuwachapa wanafunzi kwa kiboko.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    S1 U S2
    KN KT U KT KN
    N T KN U T KN KE
    N T N V U T N U N
    mwalimu alikunja shati lake na kuwachapa wanafunzi kwa kiboko
  3. Mishale
    S → S1 + U + S2

    S1 → KN1 + KT1

    KN1 → N

    N → mwalimu

    KT1 → T + KN2

    T → alikunja

    KN2 → N + V

    N → shati

    V → lake

    U → na

    S2 → KT2 + KN3 + KE

    KT2 → T

    T → kuwachapa

    KN3 → N

    N → wanafunzi

    KE → U + N

    U → kwa

    N → kiboko

Kuchanganua Sentensi Changamano

1. Wote waliokufa watafufuka

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KN KT
    W s T
    Wote waliokufa watafufuka
  3. Mishale
    S → KN + KT

    KN → N + s

    W → wote

    s → waliokufa

    KT → T

    T → watafufuka

2. Wanafunzi ambao hawatasoma vizuri wataanguka mtihani

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KN KT
    N s T N
    N V KT T N
    N V T E T N
    Wanafunzi ambao hawatasoma vizuri wataanguka mtihani
  3. Mishale
    S → KN + KT

    KN → N + s

    N → wanafunzi

    s → V + T + E

    V → ambao

    E → hawatasoma

    KT → T + N

    T → wataanguka

    E → mtihani


29 Comments


Elijah Mwaniki Njue - Apr 05 2013, 3:30am

Katika uchanganuzi wa sentensi kuna dosari kidogo.

MAKULA SANGUDI - Apr 11 2013, 7:22am

naomba mtoe sifa bainifu za aina za sentensi kabla hamja changanua pia ikiwezekana toeni marejeo. kazi ni nzuri

RICHARD MHAGAMA - Apr 25 2013, 12:03pm

naomba mtoe kanuni za uchanganuzi ,pia ikiwezekana toeni sifa bainifu kwa kila aina ya neno.

steve enoka odera bunde - Jun 11 2013, 2:51am

naomba kujua kama katika uchanganuzi wenu, kishazi pia kinafaa kuchanganuliwa zaidi?

mutuma peter - Jun 26 2013, 4:01am

naomba mnifafanunulie kama inafaa kuchanganua sentensi kwa njia ya kutumia mabano.kwa sababu kuna baadhi ya vitabu vinachanganua hivyo.mimi ni mwanafunzi kutoka chuo kikuu cha egerton nchini kenya.asanteni.

Samuel M.Ng'ang'a - Jul 17 2013, 2:19am

Katika uchanganuzi wa sentensi changamano kishazi tegemezi huonyeshwa kama fungu moja.Katika uchanganuzi wa sentensi yoyote kama kundi nomino halipo linaonyeshwa lakini unaandika kapa katika sehemu tunayoonyesha aina za maneno.

ELIEWAHA MSANGI - Sep 18 2013, 8:40am

Hebu tujuze hivyo vi-------s-------katika sentensi changamano ndio vinyama gani? Pia hukueleza juu ya Njia ya maelezo na njia ya mabano, tufunze

pius kaburu mugambi - Sep 30 2013, 7:34am

naomba kujua maana ya KN,S ,T,N,E,KT,V

Tanzania Nchi Yetu Sote - Oct 23 2013, 12:39am

Baadhi ya vitabu kama KISWAHILI KIDATO CHA TANO NA SITA toleo la kwanza (2012) OXFORD wamechanganua sentensi kwa kutumia mikabala ya kimapokeo (kikazi) wakitumia Kiima (K) na Kiarifu (A) pamoja na mkabala wa Kimuundo KN na KT sasa je ucanguzi upi ufuatwe?

KAKONJAGILE EDSON - Feb 06 2014, 5:54am

Majibu kwa bwana pius kaburu, KN-kundi nomino, S-sentensi, T-kitenzi, N-nomimo, E-kielezi, KT-kundi tenzi na V-vumishi

MTOTO MDOGO - Feb 22 2014, 6:11am


MTOTO MDOGO - Feb 22 2014, 6:12am

HIYO 'S' KWENYE KUNDI NOMINO INA MAANA GANI?

Njeri Kamau - Feb 23 2014, 6:33am

Nafikiri ile s ina maana ya kishazi tegemezi. Ahsanteni mabingwa kwa uchanganuzi huo mzuri.

Steven william - Mar 02 2014, 3:58pm


Onyiego Geofrey - Mar 04 2014, 4:37am

Hongera mabingwa kwa kazi nzuri.

Onyiego Geofrey - Mar 04 2014, 4:45am

S katika uchanganuzi huu ina maana ya sentensi

odiga paul james - Mar 13 2014, 9:24am

Asanteni Sana wanapaneli

alicia kahuthu - Mar 20 2014, 2:11pm


wanjiku munuhe - Jun 02 2014, 5:09am


MUSA MBONEA - Jul 04 2014, 10:43am

POLENI WAKUBWA MANA MNATUPA MWANGA TUSIOONA POPOTE UPANDE WA KISWAHILI

baldwin mwarigha - Jul 07 2014, 5:02am

sehemu ya kishazi tegemezi huwa ngumu kwa wanafunzi kutambua aina za maneno. je ni vyema kueleza wanafunzi jinsi ya kuchanganua sehemu kama hiyo?

triciadainess - Jul 08 2014, 5:21am

Asanten sana lakini mgefundisha zaidi kuhusu uchanganuzi wa sentensi kwani mifano tu haitoshi

WINFRED ACHIRA - Jul 15 2014, 3:23pm

Winfred wachira
Kishazi tegemezi hakifai kuchanganuliwa zaidi na huonyeshwa kwa s iliyo na kistari juu yake au pembe tatu ndogo. Kwa mfano sentensi changamano inawezakuwank

WINFRED ACHIRA - Jul 15 2014, 3:23pm


Veronica Ndung'u - Jul 21 2014, 3:38am

kuna dosari katika uchanganuzi wa sentensi hasa kuhusu vishazi. Kaika sentensi ambatani ya pili, sentensi ya pili kwanza imeundwa na kikundi tenzi pekee. Kisha 'kwa' pale ni kihusishi wala si kiunganishi.
Ucnanganuzi wa sentesi sahili ya neno moja unanichnganya kidogo. Ijapokuwa pana kitenzi pana pia kiambishi kiwakilishi cha kiima na cha njeo

m2makini - Aug 02 2014, 11:47am

vipi mchanganue s.ch(sentensi changamano) pasipo kuonesha (Bv)kishazi tegemezi vumishi, kwa mfano katika sentensi ya pili..."ambao hawatasoma vizuri" ni kishazi tegemezi vumishi,halafu KT (kikundi tenzi) hatimaye KN (kikundi nomino).....

JOSEPH BUTAWANTEMI KIDESHENI - 2 weeks ago

Shukran sana naombeni mchanganue na sentensi shurtia

David Katisha - 2 weeks ago

Nashkuru kujifunza haya

dereck - 13 days ago

nashukukuru sana

Login to Comment