Uchanganuzi wa Sentensi


UCHANGANUZI WA SENTENSI
Kitengo Lugha
NAVIGATION
Next Virai na Vishazi
Prev Muundo wa Sentensi

Kuchanganua sentensi ni kugawa sentensi kulingana na makundi ya maneno na aina ya maneno.

Kuna njia tatu za kuchanganua sentensi:
  1. matawi
  2. jedwali
  3. mishale

Mifano

Kuchanganua Sentensi Sahili

1. Nimefika.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KT
    T
    Nimefika
  3. Mishale

    S → KT

    KT → T

    T → Nimefika

2. Jiwe Limeanguka.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KN KT
    N T
    Jiwe limeanguka
  3. Mishale

    S → KN + KT

    KN → N

    N → Jiwe

    KT → T

    T → limeanguka

3. Mvua nyingi ilinyesha jana usiku.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KN KT
    N V T KE
    T E E
    Mvua nyingi ilinyesha jana usiku
  3. Mishale

    S → KN + KT

    KN → N + V

    N → Mvua

    V → nyingi

    KT → T + KE

    T → ilinyesha

    KE → E1 + E2

    E1 → jana

    E2 → usiku

Kuchanganua Sentensi Ambatano

1. Barua ilitumwa lakini haikumfikia Shakila.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    S1 U S2
    KN1 KT1 U KT2 KN2
    N1 T1 U T2 N2
    Barua ilitumwa lakini haikumfikia Shakila
  3. Mishale

    S → S1 + U + S2

    S1 → KN1 + KT1

    KN1 → N1

    N1 → Barua

    KT1 → T1

    T1 → ilitumwa

    U → lakini

    S2 → KT2 + KN2

    KT2 → T2

    T2 → haikumfikia

    KN2 → N2

    N2 → Shakila

2. Mwalimu alikunja shati lake na kuwachapa wanafunzi kwa kiboko.

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    S1 U S2
    KN KT U KT KN
    N T KN U T KN KE
    N T N V U T N U N
    mwalimu alikunja shati lake na kuwachapa wanafunzi kwa kiboko
  3. Mishale
    S → S1 + U + S2

    S1 → KN1 + KT1

    KN1 → N

    N → mwalimu

    KT1 → T + KN2

    T → alikunja

    KN2 → N + V

    N → shati

    V → lake

    U → na

    S2 → KT2 + KN3 + KE

    KT2 → T

    T → kuwachapa

    KN3 → N

    N → wanafunzi

    KE → U + N

    U → kwa

    N → kiboko

Kuchanganua Sentensi Changamano

1. Wote waliokufa watafufuka

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KN KT
    W s T
    Wote waliokufa watafufuka
  3. Mishale
    S → KN + KT

    KN → N + s

    W → wote

    s → waliokufa

    KT → T

    T → watafufuka

2. Wanafunzi ambao hawatasoma vizuri wataanguka mtihani

  1. Matawi
    Changanua kwa njia ya Matawi
  2. Jedwali
    S
    KN KT
    N s T N
    N V KT T N
    N V T E T N
    Wanafunzi ambao hawatasoma vizuri wataanguka mtihani
  3. Mishale
    S → KN + KT

    KN → N + s

    N → wanafunzi

    s → V + T + E

    V → ambao

    E → hawatasoma

    KT → T + N

    T → wataanguka

    E → mtihani


44 Comments


Elijah Mwaniki Njue - Apr 05, 2013 @ 3:30am

Katika uchanganuzi wa sentensi kuna dosari kidogo.

MAKULA SANGUDI - Apr 11, 2013 @ 7:22am

naomba mtoe sifa bainifu za aina za sentensi kabla hamja changanua pia ikiwezekana toeni marejeo. kazi ni nzuri

RICHARD MHAGAMA - Apr 25, 2013 @ 12:03pm

naomba mtoe kanuni za uchanganuzi ,pia ikiwezekana toeni sifa bainifu kwa kila aina ya neno.

steve enoka odera bunde - Jun 11, 2013 @ 2:51am

naomba kujua kama katika uchanganuzi wenu, kishazi pia kinafaa kuchanganuliwa zaidi?

mutuma peter - Jun 26, 2013 @ 4:01am

naomba mnifafanunulie kama inafaa kuchanganua sentensi kwa njia ya kutumia mabano.kwa sababu kuna baadhi ya vitabu vinachanganua hivyo.mimi ni mwanafunzi kutoka chuo kikuu cha egerton nchini kenya.asanteni.

Samuel M.Ng'ang'a - Jul 17, 2013 @ 2:19am

Katika uchanganuzi wa sentensi changamano kishazi tegemezi huonyeshwa kama fungu moja.Katika uchanganuzi wa sentensi yoyote kama kundi nomino halipo linaonyeshwa lakini unaandika kapa katika sehemu tunayoonyesha aina za maneno.

ELIEWAHA MSANGI - Sep 18, 2013 @ 8:40am

Hebu tujuze hivyo vi-------s-------katika sentensi changamano ndio vinyama gani? Pia hukueleza juu ya Njia ya maelezo na njia ya mabano, tufunze

pius kaburu mugambi - Sep 30, 2013 @ 7:34am

naomba kujua maana ya KN,S ,T,N,E,KT,V

Tanzania Nchi Yetu Sote - Oct 23, 2013 @ 12:39am

Baadhi ya vitabu kama KISWAHILI KIDATO CHA TANO NA SITA toleo la kwanza (2012) OXFORD wamechanganua sentensi kwa kutumia mikabala ya kimapokeo (kikazi) wakitumia Kiima (K) na Kiarifu (A) pamoja na mkabala wa Kimuundo KN na KT sasa je ucanguzi upi ufuatwe?

KAKONJAGILE EDSON - Feb 06, 2014 @ 5:54am

Majibu kwa bwana pius kaburu, KN-kundi nomino, S-sentensi, T-kitenzi, N-nomimo, E-kielezi, KT-kundi tenzi na V-vumishi

MTOTO MDOGO - Feb 22, 2014 @ 6:11am


MTOTO MDOGO - Feb 22, 2014 @ 6:12am

HIYO 'S' KWENYE KUNDI NOMINO INA MAANA GANI?

Njeri Kamau - Feb 23, 2014 @ 6:33am

Nafikiri ile s ina maana ya kishazi tegemezi. Ahsanteni mabingwa kwa uchanganuzi huo mzuri.

Steven william - Mar 02, 2014 @ 3:58pm


Onyiego Geofrey - Mar 04, 2014 @ 4:37am

Hongera mabingwa kwa kazi nzuri.

Onyiego Geofrey - Mar 04, 2014 @ 4:45am

S katika uchanganuzi huu ina maana ya sentensi

odiga paul james - Mar 13, 2014 @ 9:24am

Asanteni Sana wanapaneli

alicia kahuthu - Mar 20, 2014 @ 2:11pm


wanjiku munuhe - Jun 02, 2014 @ 5:09am


MUSA MBONEA - Jul 04, 2014 @ 10:43am

POLENI WAKUBWA MANA MNATUPA MWANGA TUSIOONA POPOTE UPANDE WA KISWAHILI

baldwin mwarigha - Jul 07, 2014 @ 5:02am

sehemu ya kishazi tegemezi huwa ngumu kwa wanafunzi kutambua aina za maneno. je ni vyema kueleza wanafunzi jinsi ya kuchanganua sehemu kama hiyo?

triciadainess - Jul 08, 2014 @ 5:21am

Asanten sana lakini mgefundisha zaidi kuhusu uchanganuzi wa sentensi kwani mifano tu haitoshi

WINFRED ACHIRA - Jul 15, 2014 @ 3:23pm

Winfred wachira
Kishazi tegemezi hakifai kuchanganuliwa zaidi na huonyeshwa kwa s iliyo na kistari juu yake au pembe tatu ndogo. Kwa mfano sentensi changamano inawezakuwank

WINFRED ACHIRA - Jul 15, 2014 @ 3:23pm


Veronica Ndung'u - Jul 21, 2014 @ 3:38am

kuna dosari katika uchanganuzi wa sentensi hasa kuhusu vishazi. Kaika sentensi ambatani ya pili, sentensi ya pili kwanza imeundwa na kikundi tenzi pekee. Kisha 'kwa' pale ni kihusishi wala si kiunganishi.
Ucnanganuzi wa sentesi sahili ya neno moja unanichnganya kidogo. Ijapokuwa pana kitenzi pana pia kiambishi kiwakilishi cha kiima na cha njeo

m2makini - Aug 02, 2014 @ 11:47am

vipi mchanganue s.ch(sentensi changamano) pasipo kuonesha (Bv)kishazi tegemezi vumishi, kwa mfano katika sentensi ya pili..."ambao hawatasoma vizuri" ni kishazi tegemezi vumishi,halafu KT (kikundi tenzi) hatimaye KN (kikundi nomino).....

JOSEPH BUTAWANTEMI KIDESHENI - Oct 12, 2014 @ 5:06pm

Shukran sana naombeni mchanganue na sentensi shurtia

David Katisha - Oct 14, 2014 @ 8:46am

Nashkuru kujifunza haya

dereck - Oct 17, 2014 @ 6:21pm

nashukukuru sana

nyanda - Dec 16, 2014 @ 11:54am

naomba nichanganuliwe sentensi ifuatayo kwa njia ya mabano..sentensi inasema hali halali

Gregory kapambana - Dec 18, 2014 @ 9:01am

Kwa upande wa kuchanganua sentensi changamano kuna dosari

gaetano msanii - Jan 15, 2015 @ 8:49am

asante kwa kazi yenu kubwa kabisa

mwalimu baxtone - Mar 28, 2015 @ 3:32am

napita tu

Lokiyeyah - Apr 12, 2015 @ 4:09pm

Ningependa nyinyi tuwe na maswali kadhaa ktk kila sura

AGWATA G. PAUL - Apr 15, 2015 @ 1:07pm

ningependa munisaidie kueleza kanuni ya sarufi ivyatayo;
Ita; [(+utu)/_ ]

asante kwa kasi bora munayoifanya wanapaneli wa kiswahili sanifu

vincent machoni - Apr 19, 2015 @ 7:53am

naomba mchamganue sentensi hii kwa njia ya matawi.mazingira safi huvutia wakaazi wote

juma mvwimi - May 12, 2015 @ 6:33am


juma mvwimi - May 12, 2015 @ 6:34am


Shaaban B. Omar - May 18, 2015 @ 2:03pm

Sifa ya sentensi changamano ni kuwa na vishazi zaidi ya kimoja vilivyounganishwa na \"subordinator\", kwahiyo \"Wanafunzi ambao hawatasoma vizuri wataanguka\" haiwezekani kuwa changamano, bali sahili kwa sababu ina kiima kimoja na kiarifu: (Wanafunzi ambao hawakusoma vizuri) = kiima. (Wataanguka) = kiarifu.

Wanafunzi = N
Ambao hawakusoma vizuri = kishazi kivumishi cha nomino wanafunzi, kinachukua nafasi ya kivumiashi.
wataanguka kitenzi.

Changamano ingekuwa: \"Wanafunzi wameanguka kwa sababu wao hawakusoma vizuri\". Hii ni sentensi changamano kwa sababu ina kishazi kikuu (main clause), kishazi tegemezi (subordinate clause) \"kwa sababu wao hawakusoma vizuri\"

Kazi yeni ni nzuri, lakini hapa oanisheni fasili za vipashio au vipengele vya lugha na uchambuzi wake.

Asanteni.

Shaaban B. Omar - May 18, 2015 @ 2:08pm

Mazingira safi huvutia wakaazi wote

Mazingira = N
safi = V
Huvutia = T
Wakaazi = N
Wote = Kivumishi

Jedwali halichoreki kwenye \"comment\" ningekuwekea. Ila nimekupa dodoso za kuanzia.

Shaaban B. Omar - May 18, 2015 @ 2:09pm

Mazingira safi huvutia wakaazi wote

Mazingira = N
safi = V
Huvutia = T
Wakaazi = N
Wote = Kivumishi

Jedwali halichoreki kwenye \"comment\" ningekuwekea. Ila nimekupa dodoso za kuanzia.

JACKSON MWAMBAJI - Jul 16, 2015 @ 1:52am

asanteni sana kwa kazi nzuri.\"i appreciate this\"

SALIM A MOHAMMED - 3 weeks ago

kwa kweli nina sentensi na nahitaji usaidizi

Dommy - 1 day ago

Ilete basi mabingwa wakusaidie

Login to Comment



Sauti Tamu
St. Paul's Students Choir is launching an app through which customers can order, pay and receive their music through their smart phones or choir website . You can get lyrics, mp3s and videos, for all our albums. Try the app Sauti Tamu mobile app.

A new approach to spread the gospel to all nations. The app also supports automated music sales for M-Pesa (Kenya and Tanzania).

Try it today! Perhaps this is what you/your choir has been looking for!